iStock_000022791843_Small

Wystrój sklepu Apple jako znak towarowy?

Dodano: Sierpień 18, 2014 Kategoria: E-Commerce, Odpowiedzialność Autor: Marta Kwiatkowska-Cylke

W dniu 10 lipca 2014 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w postępowaniu prejudycjarnym wydał wyrok w sprawie C-421/13 Apple Inc. przeciwko Deutsches Patent- und Markenamt. Istota sprawy sprowadzała się do pytania: czy zagospodarowanie powierzchni sprzedażowej przedstawione w formie zwykłego rysunku, bez wskazania rozmiaru ani proporcji, może być zarejestrowane jako znak towarowy dla towarów oraz usług polegających na różnych świadczeniach mających na celu skłonienie konsumenta do nabycia towarów zgłaszającego?

Stan faktyczny
Przedstawione pytanie dotyczyło następującego stanu faktycznego: Spółka Apple Inc. uzyskała od United States Patent and Trademark Office amerykańskiego urzędu patentowego i znaków towarowych) rejestrację trójwymiarowego znaku towarowego przedstawiającego w formie rysunku w kolorach stalowoszarym oraz jasnobrązowym wystrój jej sztandarowych sklepów „flagship stores”). Znak oraz dokładne informacje o postępowaniu przed tym urzędem można znaleźć tutaj.

Następnie Apple Inc. na podstawie Porozumienia madryckiego o międzynarodowej rejestracji znaków z dnia 14 kwietnia 1891 r. przedstawiła wniosek o rozszerzenie terytorialne ochrony wynikającej z rejestracji międzynarodowej tego znaku towarowego. Wniosek ten został zaakceptowany przez urzędy patentowe w niektórych państwach w tym również w Polsce), ale w innych spotkał się z odmową.

Deutsches Patent- und Markenamt odmówił udzielenia ochrony temu trójwymiarowemu międzynarodowemu znakowi towarowemu na terytorium Niemiec. Urząd wskazał, że przedstawienie powierzchni przeznaczonych do sprzedaży towarów przedsiębiorstwa jest jedynie przedstawieniem istotnego aspektu działalności handlowej owego przedsiębiorstwa. Podkreślił również, że konsument może wprawdzie postrzegać zagospodarowanie takiej powierzchni jako wskazówkę co do wartości i kategorii cenowej towarów, ale nie może uznać takiego zagospodarowania jako wskazówki co do ich pochodzenia. Dodatkowo uznał, że powierzchnia sprzedażowa przedstawiona w niniejszym wypadku do rejestracji nie odróżnia się wystarczająco od sklepów innych dostawców produktów elektronicznych.

Spółka Apple Inc. nie zgodziła się z powyższym stanowiskiem i zaskarżyła wydaną decyzję do Bundespatentgericht, który rozpoznając sprawę zadał pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Niemiecki sąd doszedł do wniosku, że w sprawie zachodzi konieczność wykładni przez TSUE opisanej poniżej dyrektywy, by zapewnić jej jednolite stosowanie w Unii Europejskiej.

 

Ramy prawne
Zgodnie z artykułem 2 dyrektywy 2008/95: Znak towarowy może składać się z jakichkolwiek oznaczeń, które można przedstawić w formie graficznej, w szczególności z wyrazów, łącznie z nazwiskami, rysunków, liter, cyfr, kształtu towarów lub ich opakowań, pod warunkiem że oznaczenia takie umożliwiają odróżnianie towarów lub usług jednego przedsiębiorstwa od towarów lub usług innych przedsiębiorstw.

Natomiast zgodnie z art. 3 ust.1 powołanej wyżej dyrektywy: Nie są rejestrowane, a w przypadku gdy zostały już zarejestrowane, mogą zostać uznane za nieważne: [...]

  1. znaki towarowe, które pozbawione są jakiegokolwiek odróżniającego charakteru;
  2. znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek mogących służyć w obrocie do oznaczania rodzaju, jakości, ilości, przeznaczenia, wartości, pochodzenia geograficznego lub czasu produkcji towaru lub świadczenia usługi, lub innych właściwości towarów lub usług;
  3. znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek, które weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych;
  4. oznaczenia, które składają się wyłącznie z:
  • kształtu wynikającego z charakteru samych towarów,
  • kształtu towaru niezbędnego do uzyskania efektu technicznego,
  • kształtu zwiększającego znacznie wartość towaru;

 

Wyrok TSUE
Rozpatrując sprawę TSUE analizował więc, czy przedmiot zgłoszenia do rejestracji tj. trójwymiarowy rysunek ukazujący powierzchnię sprzedażową za pomocą linii, konturów i form, spełnia wszystkie trzy przesłanki, aby mógł zostać uznany za znak towarowy, tj. czy stanowi oznaczenie? czy oznaczenie to daje się wyrazić w formie graficznej? czy oznaczenie umożliwiać odróżnianie „towarów” lub „usług” jednego przedsiębiorstwa od towarów lub usług innych przedsiębiorstw?

Wystrój sklepu może być znakiem towarowym, ale czy zawsze?
TSUE uznał, że niewątpliwie rysunki trójwymiarowe zalicza się do kategorii oznaczeń, które można przedstawić w formie graficznej, a więc przedstawienie powierzchni przeznaczonych do sprzedaży towarów w trójwymiarowej formie zaproponowanej przez Apple Inc. spełnia pierwsze dwa warunki. TSUE uznał, że taki znak towarowy może być zastrzeżony nie tylko w odniesieniu do towarów, ale również w odniesieniu do świadczeń należących do klasy 35 porozumienia nicejskiego tj. usług, mających na celu skłonienie do nabycia towarów, ale nie stanowiących integralnej części wprowadzania ich do obrotu, np. prezentacja towarów podczas szkoleń organizowanych przez zgłaszającego.

Następnie Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że nie można wykluczyć, że samo zagospodarowanie powierzchni handlowej wystrój sklepu) pozwoli zidentyfikować towary lub usługi danej firmy. Może tak być wówczas, gdy to zagospodarowanie w sposób znaczący odbiega od normy lub zwyczajów panujących w danym sektorze gospodarki. Charakter ten - zdaniem Trybunału - należy w praktyce oceniać w odniesieniu do towarów lub usług objętych zgłoszeniem oraz sposobu postrzegania go przez właściwy krąg odbiorców, w tym wypadku przeciętnych konsumentów tych towarów lub usług, którzy są właściwie poinformowani oraz dostatecznie uważni.

TSUE wskazał, że badanie powyższych okoliczności, jak również sprawdzenie, czy nie zachodzą przesłanki negatywne do dokonania rejestracji powinno zostać dokonane in concreto już przez organ dokonujący danej rejestracji.

W przedmiotowej sprawie to Bundespatentgericht zmierzy się teraz z opisanym zagadnieniem rozpatrując merytorycznie odwołanie Apple Inc. Podkreślić bowiem należy, że omawiany wyrok TSUE nie przesądza jeszcze o udzieleniu ochrony na terenie Niemiec dla opisanego znaku towarowego.

Masz pytania dotyczące tematu artykułu? Skontaktuj się z autorem.

2DM_4253b

Marta Kwiatkowska-Cylke
Adwokat
marta.kwiatkowska@lubasziwspolnicy.pl

Wykonanie Agencja Interaktywna Czarny Kod www.czarnykod.pl

Copyright by Lubasz i Wspólnicy

NULL

Używamy cookies i podobnych technologii. Uzyskujemy do nich dostęp w celach statystycznych i zapewnienia prawidłowego działania strony. Możesz określić w przeglądarce warunki przechowywania cookies i dostępu do nich. Więcej