SXU8ABTH8U

Mała i duża nowelizacja prawa autorskiego. Omówienie zmian.

Dodano: Wrzesień 17, 2015 Kategoria: Odpowiedzialność, Prawo autorskie, Umowy Autor: Marta Kwiatkowska-Cylke

Można odnieść wrażenie, że w 2015 roku cała uwaga ustawodawcy skupiła się na ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Mieliśmy do czynienia z niespotykaną dotąd kumulacją zmian wynikających z dwóch uchwalonych nowelizacji oraz z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 32/14).

Warto zastanowić się, które ze zmian już obowiązują? Jakie niosą za sobą skutki i kto na nich skorzysta?

Mała nowelizacja obowiązuje od 1 sierpnia 2015 r.

Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z blisko 2-letnim opóźnieniem implementuje dyrektywę unijną 2011/77 UE w sprawie czasu ochrony prawa autorskiego i niektórych praw pokrewnych. Nowe zasady należy stosować do utworów, które podlegały ochronie na podstawie dotychczasowych przepisów w dniu 1 listopada 2013 r. oraz do utworów powstałych po tej dacie.

Utwory słowno-muzyczne

Nowe przepisy ujednolicają sposób obliczania czasu ochrony autorskich praw majątkowych do utworów słowno-muzycznych jeśli oba utwory: słowny i muzyczny powstały specjalnie dla danego utworu słowno-muzycznego. W świetle nowego prawa, 70-letni okres ochronny należy liczyć od śmierci później zmarłej osoby: autora utworu słownego albo kompozytora utworu muzycznego. Na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów, jeśli utwór słowno-muzyczny nie został uznany za utwór współautorski, mogło dojść do sytuacji wygaśnięcia autorskich praw majątkowych do tekstu w innym terminie niż praw do muzyki.

Dłuższy czas ochrony fonogramów i utrwalonych na nich wykonań artystycznych

Drugą ze zmian jest wydłużenie z 50 do 70 lat okresu ochrony fonogramów i artystycznych wykonań utrwalonych na fonogramach. Zgodnie z intencją ustawodawcy, zmiana ta ma na celu zapewnienie artystom wykonawcom w końcowym okresie ich życia dochodów z działalności artystycznej podejmowanej w młodości.

Dodatkowe wynagrodzenie dla artystów wykonawców

Ustawodawca zagwarantował artystom wykonawcom prawo do dodatkowego wynagrodzenia po upływie 50 lat od publikacji fonogramu lub jego rozpowszechnienia w inny sposób – o ile przeniesienie praw lub udzielenie licencji wyłącznej nastąpiło za jednorazowym wynagrodzeniem. Jeśli wynagrodzenia za przeniesienie praw lub udzielenie licencji wyłącznej wypłacane było artyście wykonawcy okresowo, po upływie 50 lat od publikacji fonogramu lub jego rozpowszechnieniu w inny sposób obowiązuje zakaz potrącania artyście wykonawcy zaliczek lub innych odliczeń z tego wynagrodzenia.

Use it or lose it

Nowelizacja wprowadza również tzw. zasadę use it or lose it, zgodnie z którą, w przewidzianych w ustawie przypadkach artysta wykonawca albo jego spadkobierca może wypowiedzieć umowę przeniesienia praw lub licencji wyłącznej. Przesłanką wypowiedzenia jest sytuacja, gdy po upływie 50 lat od dnia publikacji utworu lub jego rozpowszechnienia w inny sposób, producent nie wprowadza do obrotu wystarczającej liczby egzemplarzy fonogramu która, biorąc pod uwagę jego charakter, zaspokajałaby racjonalne potrzeby odbiorców) albo nie udostępnia fonogramu publicznie w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym. Takie wypowiedzenie umowy będzie skuteczne dopiero po upływie roku od dnia doręczenia producentowi stosownego oświadczenia o wypowiedzeniu umowy, pod warunkiem, że w tym czasie nie rozpocznie on korzystania z fonogramu we wskazany powyżej sposób.

„Duża" nowelizacja – jeszcze bez podpisu Prezydenta

Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o grach hazardowych implementuje trzy dyrektywy unijne: w sprawie niektórych dozwolonych sposobów korzystania z utworów osieroconych, w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym oraz w sprawie prawa najmu i użyczenia oraz niektórych praw pokrewnych prawu autorskiemu w zakresie własności intelektualnej.

W ostatnich dniach posłowie głosowali nad poprawkami, które wprowadził Senat – zostały przyjęte. Ustawa czeka na podpis Prezydenta, potem będzie opublikowana w Dzienniku Ustaw. Przepisy przejściowe przewidują, że znaczna część ustawy wejdzie w życie w ciągu miesiąca od dnia ogłoszenia, kilka przepisów będzie obowiązywało od 1 stycznia 2016 r.

Zakres nowelizacji

Duża nowelizacja w istotny sposób zmienia dotychczasowy kształt ochrony prawnoautorskiej, w tym:

  1. doprecyzowuje i rozszerza katalog przypadków uznanych za tzw. dozwolony użytek publiczny;
  2. wprowadza wynagrodzenie za wypożyczenia biblioteczne tzw. Public Lending Rights;
  3. ułatwia korzystanie z tzw. utworów osieroconych;
  4. wprowadza mechanizm korzystania z utworów niedostępnych w obrocie handlowym;
  5. zmienia zasady wydawania utworów znajdujących się w tzw. domenie publicznej.

Wybrane zagadnienia wprowadzane tą ustawą przedstawimy w następnym poście.

Masz pytania dotyczące tematu artykułu? Skontaktuj się z autorem.

2DM_4253b

Marta Kwiatkowska-Cylke
Adwokat
marta.kwiatkowska@lubasziwspolnicy.pl

Wykonanie Agencja Interaktywna Czarny Kod www.czarnykod.pl

Copyright by Lubasz i Wspólnicy

NULL

Używamy cookies i podobnych technologii. Uzyskujemy do nich dostęp w celach statystycznych i zapewnienia prawidłowego działania strony. Możesz określić w przeglądarce warunki przechowywania cookies i dostępu do nich. Więcej